тіркеліңіз

Курсты түзетуге бес жыл – Жолдан тыс әлем үшін ғылым және инженерия

2025 жылғы БҰҰ Жоғары деңгейдегі саяси форумына дайындалған Ғылыми-технологиялық қауымдастықтың негізгі тобының, Халықаралық ғылыми кеңестің (ISC) және Дүниежүзілік инженерлік ұйымдар федерациясының (WFEO) тең шақырушыларының бірлескен позициялық мақаласы.

Позициялық құжатта ғылым мен техниканың орнықты дамуды қалай ілгерілетіп жатқанын және олардың 17 күн тәртібінің соңғы бес жылындағы әсерін күшейту үшін не қажет екенін көрсететін жеті басым тақырып пен 2030 жағдайлық зерттеу ұсынылған.


Курсты түзетуге бес жыл – Жолдан тыс әлем үшін ғылым және инженерия

DOI: 10.24948 / 2025.03
Жарияланған күні: 30 маусым 2025 жыл
Баспа: Халықаралық ғылыми кеңес


1-тақырып: Жаһандық мәселелерді шешудегі халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың маңыздылығы

  • Жаһандық оңтүстікте SDG әлеуетін арттыру үшін ашық ғылыми инфрақұрылымдық серіктестік
  • Дағдарысқа сенімді және сенімді әрекет етуді қосу: жаһандық тұрақтылық үшін ғылыми негізделген деректер саясатын ашыңыз

2-тақырып: Ғылым ынтымақтастық пен бейбітшілік орнату құралы ретінде

  • Тынық мұхитындағы шағын аралдардың дамушы мемлекеттеріндегі тунец балық шаруашылығын басқару
  • Заңсыз ағаш кесумен күресу үшін халықаралық ғылыми ынтымақтастықты пайдалану: БҰҰ биологиялық әртүрлілікті басқаруды ақпараттандыру үшін жаһандық бағалау

3-тақырып: Тұрақты даму үшін технологияны қолдану

  • Зерттеуден әсерге дейін: ғылыми негізделген AI модельдеу арқылы тұрақтылық деректерін ашуды құннан инвестицияға түрлендіру
  • Өнеркәсіптік СО2-ны акваөсіру азығына айналдыру: Солтүстік Норвегияда кең ауқымды микробалдырларды өсіру
  • Жаңартылатын энергия экологиялық қалпына келтіруге жауап береді: биік таулы Цинхайдағы инклюзивті дамудың интеграцияланған үлгісі, Қытай
  • Ақылды қалаларға арналған ғылым: Қытайдың мегаполистерінде жол жүруді өзгерту үшін қалалық жүйелерді зерттеуді пайдалану

4-тақырып: Трансформациялық әрекет үшін ғылымды, саясатты және көпше білімді байланыстыру

  • Үкімет бойынша ғылыми кеңестерді үйлестіру: Германияның ғылыми консультативтік кеңестер арасындағы ұлттық диалогы
  • Белиздегі маржан рифтерін қалпына келтіру: теңіз экожүйесін қалпына келтіруге ғылыми негізделген, қауымдастық көзқарасы
  • Жергілікті және ғылыми білім жүйелерін біріктіру: Ұлы тосқауыл рифі үшін климаттық кеңес

5-тақырып: SDG интеграцияланған іске асыруды ілгерілету үшін көп мүдделі тараптар мен трансдисциплинарлық ынтымақтастық

  • Конго Демократиялық Республикасы, Жоғарғы Катангадағы қауымдастық басқаратын орманды басқаруға арналған ғылым
  • Азық-түлік қауіпсіздігі үшін зімбір тінінің мәдениеті: Самоадағы тұрақты ауыл шаруашылығына арналған ғылыми негізделген серіктестік үлгісі

6-тақырып: Ғылымдағы әлеуетті және әртүрлі көшбасшылықты арттыру

  • Ғылымды іштен реформалау: Жаһандық ғылыми ұйымдарда гендерлік теңдікті ілгерілету
  • Ваупестегі, Колумбиядағы инклюзивті білім беру және климаттық әрекетке арналған иммерсивті дизайн және ата-баба білімі

7-тақырып: Қоғамның қатысуы және ғылыми сауаттылық ғылымға сенімнің негізі ретінде

  • Микропластиктерді бақылауға арналған азаматтық ғылым: Малайзия мектептерін экологиялық сауаттылық арқылы кеңейту
  • Малайзиядағы жас оқушыларға арналған AZ ғылым және денсаулық сауаттылығы

2030 жылға дейін бар болғаны бес жыл ішінде ғылым мен техника орнықты даму мақсаттары арқылы ілгерілеуге өз әлеуетін көрсетуде, бірақ бұл әлеуетке геосаяси шиеленістің артуы, ғылыми бостандықтардың қысқаруы және аз инвестициялау қаупі төніп тұр. Бұл бағытты ұстану үшін үкіметтер ғылымды жаһандық қоғамдық игілік ретінде қорғауы, инклюзивті және трансдисциплинарлық ынтымақтастықты қолдауы және саясат пен қаржыландыруды ұзақ мерзімді тұрақтылық мақсаттарымен сәйкестендіруі керек. Ғылым мен техника бейбітшілік, әділдік және инновациялар үшін қуатты құрал бола алады, бірақ олардың әсері жауапты басқаруға, әртүрлі көшбасшылыққа және қоғамдық сенімге байланысты.

Қазір батыл саяси ерік пен жаһандық ынтымақтастыққа жаңадан ұмтылу арқылы білімді әрекетке байланыстыратын негіздерді нығайтудың уақыты келді.


Курсты түзетуге бес жыл – Жолдан тыс әлем үшін ғылым және инженерия

DOI: 10.24948 / 2025.03
Жарияланған күні: 30 маусым 2025 жыл
Баспа: Халықаралық ғылыми кеңес


Мұқабаның суреті: Jules Marvin Egilos Unsplash арқылы